Jedną z największych dziś plantacji winorośli w Małopolsce jest Winnica Rodziny Steców w Tuchowie kolo Tarnowa. O tej mało wcześniej znanej winnicy zaczęło być głośno w 2014 roku, gdy pochodzące z niej wina gdziekolwiek się pojawiły zdobywały medale i wyróżnienia. Wystarczy tylko wspomnieć cztery złote medale uzyskane w tamtym roku na międzynarodowym konkursie Galicja Vitis. W sumie w owym przełomowym dla tej winnicy roku pochodzące z niej wina zdobyły aż czternaście medali na polskich i zagranicznych konkursach winiarskich!

Początki winnicy sięgają jednak 2007 roku. Niewiele wcześniej Agnieszka i Rafał Stecowie zakupili koło Tuchowa spory kawałek ziemi ze starym domem, a teraz szukali sensownego pomysłu na zagospodarowanie tych gruntów. Ponieważ większość tej nieruchomości znajduje się na słonecznym i ciepłym stoku, najbardziej odpowiednim rozwiązaniem wydała im się uprawa winnej latorośli. Początkowo zamierzali uprawiać przede wszystkim odmiany na winogrona deserowe i pod tym kątem poczynili pierwsze nasadzenia. Kiedy jednak poprosili o pomoc najbardziej doświadczonego polskiego winiarza i szkółkarza winorośli Romana Myśliwca z Jasła, ten szybko przekonał ich, że w naszych warunkach większy sens ma uprawa szczepów winorośli służących do produkcji wina.

Winnica powstawała etapami – niemal co roku obsadzano winoroślą kolejny kawałek zbocza, eksperymentując z uprawą i testując nowe odmiany. Tym sposobem do roku 2014 winnica rozrosła się do powierzchni około 2,5 hektara. Dzisiaj taki areał nie robiłby już zapewne większego wrażenia, ale w tamtym okresie była to jedna z największych upraw winorośli w okolicy Tarnowa. W następnych latach, na fali sukcesów jakie zaczęły wtedy odnosić wina państwa Steców, nasadzenia wyraźnie przyspieszyły. Obecnie winnica zajmuje areał 8 hektarów, z czego mniej więcej 4 hektary już owocują, a pozostałą część zajmują młode krzewy, które wciąż czekają na swój pierwszy plon. Docelowo planuje się jeszcze obsadzenie winoroślą dodatkowych dwóch hektarów, aby osiągnąć całkowity areał 10 hektarów.

Winnica położona jest na wschodnim skraju Tuchowa, na wyniosłym, dość stromym południowo-zachodnim zboczu, na wysokości około 300–330 metrów n.p.m. Miejsce to jest wyniesione ponad 100 metrów powyżej poziomu płynącej u podnóża zbocza rzeki Białej, bardzo dobrze nasłonecznione i osłonięte od północy sporym kompleksem lasów. Całość tworzy bardzo korzystny dla uprawy winorośli mezoklimat. Ciekawa jest także struktura geologiczna tego zbocza oraz występujące tu dość urozmaicone gleby. Generalnie dominują tu średnio ciężkie gliny ze sporą domieszką okruchów skalnych, które korzystnie wpływają na przepuszczalność oraz własności termiczne tych gleb. W różnych częściach winnicy występują łupki, margle, piaskowce oraz osady kredy.

Winnica jest częścią większego, 20-hektarowego gospodarstwa, które jest od niedawna w całości certyfikowane jako uprawa organiczna. Miedzy innymi z tego właśnie powodu właściciele winnicy zdecydowali się skupić na uprawie stosunkowo odpornych na choroby mieszańcowych odmian winorośli, aby można było je uprawiać bez stosowania syntetycznych środków ochrony roślin. W winnicy dominują więc takie odmiany, jak seyval blanc, bianca, aurora, hibernal, jutrzenka, johanniter, solaris, i muszkat odeski na wina białe oraz regent, rondo, marechal foch, leon millot, cabernet cortis i bolero na wina czerwone. W nowszych nasadzeniach pojawiły się również tytułem próby krzewy odmian Vitis vinifera, ale w tej lokalizacji okazały się one niezwykle trudne w uprawie przy zachowaniu ekologicznych reżimów, a uzyskiwany z nich plon jest bardzo nieregularny.

Winiarską pasja zaraził się także syn założycieli Michał, który już kilka lat temu formalnie przejął część winnicy, a dzisiaj zarządza całością produkcji. Wyrób wina odbywa się na miejscu w winnicy. W roczniku 2014 właściciele zdecydowali się zarejestrować komercyjną produkcję wina z przeznaczeniem na sprzedaż. Wina państwa Steców trafiają przede wszystkim do gastronomii – restauracji, hoteli, winebarów, etc. – a także do specjalistycznych sklepów winiarskich. Część wina sprzedaje się także na miejscu w winnicy. Gospodarze zapraszają także do zwiedzania winnicy i na degustacje, po wcześniejszym kontakcie telefonicznym.

Trudno nie wspomnieć także o estetycznych walorach tego miejsca, gdyż jest to z pewnością jedna z najładniej położonych upraw winorośli w Małopolsce. Z winnicy rozciąga się daleki widok Pogórze Rożnowskie i pobliskie pasma Beskidów, a przy dobrej pogodzie widać stąd nawet Tatry. Położony u stóp winnicy Tuchów zachował wiele z uroku małego galicyjskiego miasteczka, z kościołem, ratuszem i zabytkowymi kamieniczkami wokół rynku.

Tekst przygotowany przez Wojciecha Bosaka na zlecenie Gorczańskiej Organizacji Turystycznej w ramach Małopolskiego Szlaku Winnego www.malopolskiszlakwinny.pl